Açılışta yüzde 4.31'lik yükseliş gösteren İMKB-100 endeksi, gelen alımların artışıyla birlikte bu yükselişini yüzde 5.04'e taşıdı. Borsa endeksi 55 bin seviyesini aştı.
Dolar yüzde 1'i aşan değer kaybıyla 1.5225 TL seviyesine geriledi.
Günün yıldızı ise İMKB oldu. İMKB-100 endeksi, yüzde 7.13 oranındaki değer artışıyla günü 56 bin 448 puandan kapattı. Bu yükseliş aynı zamanda son 1.5 yılın en hızlı yükseliş hareketi oldu. Borsa endeksi en son 24 Kasım 2008'de yüzde 9.88'lik günlük yükseliş gerçekleştirmişti.
1 TRİLYON DOLARI DUYUNCA...
Borsadaki yükselişte en önemli sebep elbette finansal piyasalara istikrar getirmek için çıkarılan 1 trilyon dolarlık kurtarma paketi oldu. Yunanistan'ın borç krizinin ardından bu ülkenin tahvillerine sahip olan Portekiz, İspanya, İtalya, İngiltere gibi ülkelerin de borç krizine girebileceği endişesi, piyasalarda son birkaç yılın en üyük çöküşünü getirmiş, ABD borsaları 2009 boyunca elde ettiği kazançları geri vermişti. Bu seyir İMKB'yi de etkilemiş, İMKB endeksi son 17 ayın en büyük borsa çöküşüne sahne olmuştu.
EURO'NUN DİRİLİŞİ!
Öncelikle Euro Bölgesi'ni hedef alan son kriz, Avrupa Para Birliği'nin belini de bükmüş ve Euro dolar karşısında tarihinin en büyük değer kayıplarından birine maruz kalmıştı. 1 trilyon dolarlık paketin adı bile, Euro'nun hem dolar hem de tüm uluslararası para birimleri karşısında edğer kazanmasına yetti. Geçen hafta 1.2521'e kadar gerileyen Euro/dolar paritesi, bugün açılışın ardından 1.2990 seviyesine kadar ulaştı. Parite bugün en yüksek 1.3094'ü gördü.
OBAMA SOPAYI GÖSTERİNCE!
Geçen hafta ABD Başkanı Barack Obama, Avrupa Merkez Bankası'nın kurtarma paketleri olmayacağına yönelik açıklamalarının ardından bir basın toplantısı düzenlemiş ve Almanya Şansölyesi Angela Merkel'e, gerekli desteğin topyekün verilmesi gerektiğini ve ABD'nin de destek vermeye hazır olduğunu söylediğini açıklamıştı. Obama'nın bu toplantısı ve yaptığı yumuşak üsluplu açıklamalar, uluslararası finans çevrelerince Avrupa'ya, "Gereğini yapın" uyarısı olarak algılanmıştı. Obama'nın bu uyarısının bu hafta karşılık bulması da, bu tespitin doğruluğunu ortaya koyar nitelikteydi.
Obama'nın açıklamasının ardından Avrupa Birliği maliye bakanları, merkez bankacıları ve IMF haftasonu olağanüstü toplantı yaparak Lehman Brothers'tan bu yana (son iki senede) açıklanan en yüksek Acil Yardım Fonu'nun altına imza attı.
IMF Başkanı Strauss-Kahn, bu paketin üçte birinin (250 milyar Euro) IMF tarafından karşılanacağını açıkladı. Açıklanan paketin büyüklüğü piyasa analistleri tarafından beklenmeyen büyüklükte olunca, borsalar pakete açılır açılmaz rekor yükselişlerle tepki verdi.
FRANSA BORSASI DA COŞTU
İMKB'nin yüzde 6.5'i aşan yükselişine Fransa Borsası yüzde 5.58, Almanya Borsası yüzde 3.33, İsviçre Borsası yüzde 2.43, Kuzey Avrupa ülkelerinin ortak borsası Nordic ise yüzde 3.38 yükselişle eşlik etti.
Yunan/Alman 10 yıl vadeli tahvillerinde spread, 302 baz puan (3.02 puan) azalarak 680 baz puana (6.8 puan) geriledi.
FED, SWAP HATLARINI AÇTI!
Ayrıca paketin yanında ABD Merkez Bankası FED, çok sayıda merkez bankasına swap yani dolar hatlarını tekrar açtı. FED, Lehman krizinin ardından swap hatlarını açmış, krizin piyasalar üzerindeki etkisinin hafilemesiyle tekrar hatları kapatmıştı.
440 MİLYAR EURO'SU AVRUPA DEVLETLERİNİN GARANTİSİNDE
Açıklanan kurtarma paketinin 440 milyar Euro'luk bölümü Avrupa Bölgesi devletleri tarafından verilen garantilerden oluşacak. 60 milyar dolarlık bölüm ise Avrupa ülkelerinin çıkardığı tahvillerden meydana gelecek.
IMF Başkanı Strauss-Kahn ise IMF'nin vereceği miktarın toplam bir paket değil, ülke ülke yapılacak yardımlardan oluşacağını ve her ülkenin paketten yararlanma miktarının birbirinden farklı olacağını belirtti.
Peki bu paket gerçekten piyasaları kurtarır mı? Düşüş korkusundan artık piyasalar kurtulabilir mi? Uzmanlar HABERTURK.COM için yorumladı:
Ayşe ÇOLAK - Tera Menkul Kıymetler Genel Müdür Yardımcısı
YATIRIMCI GÜVENİ YÜKSELDİ
Avrupa Birliği’nin IMF ile birlikte Euro’yu kurma programı açıklandı. 750 milyar Euro’luk bir rakam. Geçen hafta Yunanistan ve onunla ilgili olarak başlayıp, diğer ülkelere sıçrayacağı korkusu yaratan borç kriziyle birkaç gün çok ciddi bir düşüş yaşadık. Bu düşüş hem yurtdışında hem de Türkiye’de gerçekleşti. Bu birazcık o korkuların en azından kısa vadede de olsa dinmesiyle alakalı. Sorunlar çözülmüyor ama öteleniyor diyelim. Yükselen yatırımcı güveniyle bugün doğrudan yükselişle başladık zaten.
KURTARMA PAKETİNİN ETKİSİ
1 trilyon dolarlık paket, en azından krizin kısa vadede etkilerini söndürür. Yunanistan’ın bonolarını, borç çevirme sorununu en azından kısa vadede çözer. Diğerleri için de aynı sözün verilmesi başka yatırımcıların bu bonolardan çıkmasını önler. Bu, bankalara kadar yansıyabilecek bir krizin şimdilik önüne geçer. Ama asıl yapısal sorunların çözülmesi hemen yarın olacak bir durum değil. Onların çözümü de zaman içinde açıklanacaktır diye düşünüyorum ama kolay bir süreç olmayacak, o kesin.
BİRKAÇ AY RAHATIZ!
Yükselişler nedeniyle düşüş korkusu bence bitmedi. Ama birkaç ay rahatız öyle söyleyeyim. Piyasalar merkez bankalarını bu tip önlemler almaya zorladılar diyebilirim.
Halil REÇBER - Anadolu Yatırım Stratejist
TÜRKİYE BU YÜKSELİŞTE OLUMLU YÖNDE AYRIŞIR
Bu yükselişin nedeni tamamen Avrupa’daki gelişmeler, tedbirler. Ancak teknik olarak da bir tepki gelmesi gerekirdi. "Mayıs ayına dikkat!" demiştik. Geçmişte oluşan teknik analiz verilerine dayanarak istatiksel anlamda mayıs ayında aşağı yönlü dalgalanmalara dikkat edilmesini önermiştik. Şimdi bunun gerçekleştiğini görüyoruz. Sonuçta teknik analiz bunun böyle olacağını daha önceden bildirmişti. Avrupa’da mesela son 2 haftaya baktığımızda neredeyse yüzde 11 düşmüş Almanya. Tabii ki düşme sebebine baktığımızda Avrupa’daki gelişmeler ana sebep.
AŞIRI SATIŞ OLMUŞTU
Yunanistan borsasına baktığımızda aslında belki de son 1.5 ayda Yunanistan borsası yüzde 25 düşmüş. İspanya Borsası mesela o da aynı şekilde sert bir düşüş yaşamış yüzde 23 düşmüş. Çok ciddi anlamda aşırı satışların olması burada teknik anlamda da bir şekilde öyle veya böyle haberle desteklenmiş oldu. Çok ciddi anlamda bu kadar aşırı satışın olması teknik anlamda da öyle veya böyle bir haberle de desteklenmiş oldu. Ve tepkilerin gelmesi gereken noktalardan tepkiler geldi.
Ana sebep elbette Avrupa’da daha çok bütçe açığına sahip ve daha sorunlu olabilecek ülkelerin bu sorunlarının önüne geçilmesi adına, bir anlamda tedbirler açıklanması. Piyasalar buna olumlu reaksiyon verdi. Euro-dolar paritesi çok ciddi düşüş yaşamıştı. 1.25’leri gördü.
DÖVİZ YATAYA DÖNEBİLİR
Şimdi 1.30’lara dayandı neredeyse. Bu bir tepki hareketidir. İMKB tarafında 53 bin – 56 bin bölgesinde, önümüzdeki birkaç haftada, endeks yatay seviyede hareket edecektir. Ama bizim bundan sonra biraz daha olumlu yönde ayrışmamız söz konusu. Şu an dövizde de kısa vadede bir yatay hareket beklenebilir.
KURTARMA PAKETİ YAZ BOYUNCA PİYASALARI ETKİLEYEBİLİR
Kurtarma paketi tabii ki etkili olacaktır piyasalara. Avrupa çok farklı yönetimlere sahip olduğu için proaktif davranamıyor krizlerdeki müdahalelere. Dünyada ciddi faiz indirimleri olurken genelde Avrupa çok geç tepki verir. Belki de Avrupa erken bir faiz indirimi yapmış olsaydı kriz bu kadar derinleşmeyecekti.
Onun için Avrupa daha ağır hareket ediyor ama şu an alınan tedbirler gerçekten olumlu. En azından kısa vadede bu süreç biraz daha piyasaları rahatlatmış bir şekilde geçecektir. Belki yaz boyunca da böyle devam edebilir.
SONBAHARA DİKKAT!
Ama şunu söyleyelim sonbaharla birlikte ben Avrupa’da daha çok orta – uzun vadeye yönelik sıkıntıların olabileceğini düşünüyorum. Yunanistan, Portekiz, İspanya sonbaharda biraz daha sıkıntılı günler yaşayabilir. Hatta Yunanistan’ın aynen Japonya’nın 20 yıldır yaşamış olduğu resesyon benzeri bir durum, çok ciddi durgunluk, çok ciddi sıkıntılı sürecin devam edeceğine inanıyorum. Şu anki en son olan kriz havasında olmayacağını ve daha sakin, çokta fazla diğer ülkeleri etkilemeyeceğini söylüyorum. Ama kısa vadede bu tedbirler işe yaramıştır, yarayacaktır da.
TÜRKİYE SEÇİM RALLİSİYLE AYRIŞABİLİR
Düşüş korkusu tabii ki bitmedi. Çünkü ciddi anlamda neredeyse yüzde 12’lik düşüş yaşadık. İMKB ortalama 3 tane önemli düşüş yaşamış son 5-6 ay içerisinde. Bu düşüşlerin ardından hep ciddi anlamda toplamış ve hep birbiri üzerinden zirveler olmuş. Yani yeni zirveler gelmiş. Türkiye şimdi seçim sürecine gireceği için geçmiş seçim dönemlerinde olduğu gibi yine İMKB seçimden 10-12 ay önce bir zirve yapacaktır. Dolayısıyla bu düşüşlerin bir trend değişimi değil, bir düzeltme olduğundan bahsedebiliriz. Daha orta-uzun vade için aslında daha sağlıklı. Ama tüm dünya için bunu diyemeyiz çünkü ayrışmalar olacaktır. Yunanistan, Portekiz, İspanya veya diğer borsalar için "Tamam, bunların düşüşü bitmiştir, trend artık yukarı" diyemeyiz. Avrupa’da bazı ülkeler için bunu konuşabiliriz. Özellikle Türkiye bu anlamda ayrıştı ve iyi bir düzeltme oldu. Önümüzdeki süreçte de bu hareket devam edecektir.
